gur,-i

Përdorimi: emër i gjinisë mashkullore, numri shumës, fjalë në mjekësi, fjalë në veterinari, i ligjërimit bisedor, kuptim i figurshëm, i ligjërimit libror, mbiemër, ndajfolje

1. emër i gjinisë mashkullore, numri shumës
   gur,-i -ë(t)
   • ▸ lëndë e fortë, e thyeshme dhe e patretshme, që gjendet brenda tokës ose sipër saj dhe që përdoret në ndërtim; copë prej kësaj lënde që përpunohet për të bërë diçka; shkëmb: gur gëlqeror; gur i #gdhendur; gur femër gur që çahet lehtë për rrasa; gur #kali gurkali; gur #shkrepës (zjarri) #strall; gur mprehës grihë; gur kufiri; gur varri; gur #mulliri #mokër; rrasë guri; i fortë si guri; Guri i Bardhë (top.); me një gur s’bëhet mur (fj. u.); gur, gur bëhet mur (kalaja) (fj. u.); pika shpon gurin (fj. u.); guri i rëndë në vend të vet (fj. u.); / copë e një #minerali të fortë e me shkëlqim; #rubin: gur i çmueshëm; guri i unazës; gurët e orës.
     Shiko gjithashtu: #gdhendur, #kali, #shkrepës, #strall, #mulliri, #mokër, #minerali, #rubin
   • ▸ një nga figurat në disa #lojëra: gur shahu; gur dominoje (bilardoje).
     Shiko gjithashtu: #lojëra
2. fjalë në mjekësi, fjalë në veterinari
   • ▸ trup i ngurtësuar brenda një organi të sëmurë të njeriut ose të kafshëve: gurët e veshkave (e tëmthit, e mëlçisë); gurët e dhëmbëve gurth, #çmërs.
     Shiko gjithashtu: #çmërs
3. i ligjërimit bisedor
   • ▸ copë prej metali që përdoret për të peshuar në një peshore: gur një kilogram (pesë kilogramë).
   • ▸ bërthamë e disa frutave: gur bajameje (kumbulle, pjeshke, qershie, thane).
4. kuptim i figurshëm
   • ▸ peshë e rëndë; #brengë e thellë: ka një gur në zemër (në shpirt).
     Shiko gjithashtu: #brengë
5. i ligjërimit libror, i ligjërimit bisedor
   • ▸ pjesë e parë e disa emërtimeve të pathjeshta: guri #filozofik lëndë #fantastike që kanë kërkuar të zbulojnë #alkimistët mesjetarë, e cila sipas tyre ka veti të bëjë çudira (të kthejë metalet e ndryshme në ar, të shërojë të sëmurë etj.); gur gjaku (min.) lëndë #minerale në ngjyrë të kuqe të errët, që përmban shumë hekur; gur liri (leshi, mëndafshi, #pambuku) asbest, #amiant.
     Shiko gjithashtu: #filozofik, #fantastike, #alkimistët, #minerale, #pambuku, #amiant
6. mbiemër
   • ▸ si shumë i fortë: është bërë gur; / shumë i rëndë: thesi është gur.
7. ndajfolje
   • ▸ si shumë (me #mbiemrat i fortë, i rëndë etj.): gur i fortë; gur i rëndë.
     Shiko gjithashtu: #mbiemrat