búk/ë,-a

Përdorimi: emër i gjinisë femërore, numri shumës, numri njëjës, kuptim i figurshëm, i ligjërimit bisedor, fjalë në botanikë

1. numri shumës
   búk/ë,-a -ë(t)
   • ▸ ushqim me miell #drithi, i gatuar me ujë dhe i pjekur; -ëra(t) copëra nga ky ushqim: bukë e ndorme bukë pa #brumë të thartë; bukë e mbrume bukë me #brumë të thartë; bukë gruri (#misri); kore (#thërrime) buke; maja buke; një kafshatë bukë; #magje (tepsi, furrë) buke; #drithëra buke; zë bukën; vjen buka fryhet #brumi në tepsi; për atë bukë! (betim); #pasha bukën! (betim); kush ha bukë, bën edhe #thërrime (fj. u.); buka që thyhet, s’ngjitet më (fj. u.).
     Shiko gjithashtu: #drithi, #brumë, #brumë, #misri, #thërrime, #magje, #drithëra, #brumi, #pasha, #thërrime
2. numri njëjës, kuptim i figurshëm
   • ▸ ushqimi që hamë gjatë ditës a përditë: dhomë (tryezë) buke; ha bukë; s’më shkon buka; shtroj bukën; / mjetet e jetesës: nxjerr (fitoj) bukën; punon për bukën e gojës (për një copë bukë).
   • ▸ përmbajtje e shëndoshë, vlerë: fjalë pa bukë; / lënda kryesore për diçka: buka e industrisë nafta, qymyri etj.
3. emër i gjinisë femërore, numri shumës
   • ▸ #drithë; të korra: tokë buke; zë bukën e vjetër arrij mirë deri në të korra.
     Shiko gjithashtu: #drithë
   • ▸ diçka si rrotull: bukë #dylli (djathi); buka e lules së diellit; buka e verës #ylberi.
     Shiko gjithashtu: #dylli, #ylberi
4. numri njëjës
   • ▸ lënda e kokrrës së drithit; tuli i disa pemëve etj.: buka e arrës; buka e shtogut; #kalli pa bukë; ka zënë bukë (gruri).
     Shiko gjithashtu: #kalli
5. numri njëjës, kuptim i figurshëm, i ligjërimit bisedor
   • ▸ vitet (për moshën): i ka bukët të numëruara; iu sosën bukët.
6. fjalë në botanikë
   • ▸ gjymtyrë e parë e disa emërtimeve të pathjeshta bimësh: bukë derri barishte vjeshte, me #gjethe vezake e me lule të bardha; bukë mali lloj lakre e ëmbël, që gatuhet #gjellë.
     Shiko gjithashtu: #gjethe, #gjellë