det,-i

Përdorimi: emër i gjinisë mashkullore, numri shumës, kuptim i figurshëm, ndajfolje

1. emër i gjinisë mashkullore, numri shumës
   det,-i -e(t)
   • ▸ hapësirë shumë e madhe me ujë të kripur, e rrethuar me tokë zakonisht jo nga të gjitha anët: deti Adriatik (Jon); det i keq det me dallgë; lahem në det; rreh detet udhëton nëpër dete; #mori detin shkoi diku larg duke udhëtuar nëpër det; e zë deti i vjen për të vjellë kur udhëton në det; në det të hapur larg nga brigjet e detit; ka det deti është me dallgë; edhe po të jetë në fund të detit… kudo që të jetë; deti s’kalohet më këmbë (fj. u.); s’matet deti me #pëllëmbë (fj. u.); nuk soset (nuk thahet) deti me #lugë (fj. u.); ç’bën në det, e #gjen në kripë (fj. u.) e keqja që kërkon t’i bësh tjetrit, do të të bjerë mbi #kokë një ditë.
     Shiko gjithashtu: #mori, #pëllëmbë, #lugë, #gjen, #kokë
   • ▸ gjymtyrë e dytë e disa emërtimeve të pathjeshta për kafshë a për bimë të ujërave të kripura ose të bregdetit: breshkë deti (zool.); #karkalec deti (zool.); lakër deti (bot.); dash deti (zool.); fik deti (bot.); bishë deti (bot.).
     Shiko gjithashtu: #karkalec
2. kuptim i figurshëm
   • ▸ shumicë e madhe njerëzish, sendesh etj.; hapësirë e madhe, diçka e pamasë dhe e pafund: det njerëzish.
3. ndajfolje
   • ▸ si me shumicë, pa fund; plot e përplot: u bë gruri det; u bë det u përmbyt; u lag krejt; hëngri shumë, u #dend, u zhdëp.
     Shiko gjithashtu: #dend