Në një fshat të vogël buzë Jonit, atje ku dallgët përplaseshin mbi gurët e bardhë dhe kripa e detit përzihej me aromën e ullinjve, jetonte një vajzë me emrin Mara. Flokët i kishte të errët si nata pa hënë, ndërsa sytë i shkëlqenin si vetë deti në agim. Që e vogël, ajo ishte mësuar me zërin e dallgëve; për të, deti nuk ishte vetëm ujë e horizont, por një qenie e gjallë që fliste me pëshpërima dhe gjëmime.
Në atë fshat jetonte edhe Arbeni, një djalë i ri, trim dhe ëndërrimtar. Ai kishte zgjedhur jetën e detarit, si shumë burra të atyre anëve. Që fëmijë, ai kishte parë anijet që humbnin në horizont dhe kishte dëshiruar të ndiqte rrugët e tyre të panjohura. Mes tij dhe Marës kishte lindur një dashuri e heshtur, e pastër, si rrezja e parë e diellit që bie mbi ujë.
Netëve të verës, ata uleshin mbi një shkëmb të lartë dhe shikonin yjet. Arbeni i fliste për qytete të largëta, për porte me drita shumëngjyrëshe dhe për brigje që askush nga fshati i tyre nuk i kishte parë. Mara e dëgjonte me sytë e mbushur me ëndrra, por zemra i dridhej sa herë që ai përmendte largimin.
Dhe një ditë, ajo që kishte frikë ndodhi.
Anija e madhe me vela të bardha erdhi në port. Ishte koha që Arbeni të nisej për një udhëtim të gjatë. Ai e mori Marën përdore në breg, ndërsa era u frynte flokët dhe dallgët përplaseshin me zë të rëndë.
“Do të kthehem,” i tha ai, duke ia mbajtur fytyrën mes duarve. “Sado larg të më çojë deti, zemra ime do të më sjellë prapë këtu.”
Mara buzëqeshi, por në sytë e saj kishte lot. “Unë do të të pres,” u përgjigj ajo. “Çdo ditë.”
Anija u nis mes zhurmës së litarëve dhe thirrjeve të detarëve. Mara qëndroi në breg derisa vela e bardhë u bë një pikë e vogël dhe pastaj u zhduk krejt në horizont.
Ditët kaluan. Pastaj javët. Mara dilte çdo mbrëmje në të njëjtin shkëmb ku ishin ulur bashkë. Shikonte detin dhe kërkonte në horizont siluetën e anijes. Fshatarët e shikonin me keqardhje, por askush nuk guxonte t’i thoshte të hiqte dorë.
Një mëngjes erdhi lajmi: një stuhi e madhe kishte përfshirë detin disa javë më parë. Disa anije nuk ishin kthyer kurrë. Emri i anijes së Arbenit ishte në mesin e tyre.
Fshati u mbulua nga heshtja. Nëna e Marës e mori në krahë dhe u përpoq ta bindte se duhej të pranonte fatin. Por Mara tundte kokën. “Deti ma premtoi,” pëshpëriste ajo. “Ai do ta kthejë.”
Vitet kaluan, por zakoni i saj nuk ndryshoi. Në shi, në erë, në vapë apo në të ftohtë, ajo qëndronte mbi shkëmb, me sytë nga horizonti. Flokët i nisën të zbardhen para kohe, fytyra iu hollua, por shpresa në sytë e saj mbeti e njëjtë.
Një natë, deti u trazua më fort se kurrë. Qielli u mbush me re të zeza dhe rrufetë çanin errësirën. Fshatarët u mbyllën në shtëpitë e tyre, por Mara doli sërish në breg. Ajo ndjeu se diçka po ndodhte. Dallgët u ngritën si male dhe era ulërinte si një zë i lashtë.
“Arben!” thirri ajo në mes të stuhisë. “Nëse je gjallë, kthehu! Nëse je në thellësi, më merr me vete!”
Një rrufe e fortë goditi pranë shkëmbit ku qëndronte. Drita e bardhë përshkoi trupin e saj dhe për një çast, gjithçka u ndriçua si ditë. Pastaj erdhi qetësia.
Të nesërmen, kur fshatarët dolën në breg, nuk e panë më Marën. Në vendin ku ajo qëndronte gjithmonë, ishte ngritur një shkëmb i ri, i lartë dhe i hollë, me formë që i ngjante trupit të një vajze me flokë që i valëviteshin pas shpine.
Që nga ajo ditë, njerëzit e quajtën atë vend “Vajza e Detit”. Thonë se në mbrëmje të qeta, kur dielli perëndon dhe horizonti bëhet i artë, mbi atë shkëmb duket sikur qëndron hija e një vajze që shikon larg. Dhe kur deti zemërohet, zëri i erës tingëllon si një thirrje dashurie që nuk u shua kurrë.
Disa besojnë se deti e mori Marën për ta bashkuar me Arbenin në thellësi. Të tjerë thonë se ajo u bë pjesë e brigjeve, që të mund të presë përgjithmonë.
Por fshati e di një gjë: sa herë që një anije kthehet pas një udhëtimi të gjatë, dallgët përplasen lehtë mbi shkëmbin e saj, si një përshëndetje e heshtur për dashurinë që nuk u dorëzua kurrë.